Społeczność ziemi ryckiej włączyła się do upamiętnienia tej rocznicy. Inicjatorem i organizatorem tych uroczystości było Towarzystwo Przyjaciół Ryk, przy wydatnym wsparciu Urzędu Miejskiego w Rykach, Parafii Rzymsko-Katolickiej w Rykach oraz Miejsko-Gminnego Centrum Kultury.

     W dziejach państw i narodów są takie wydarzenia i daty, o których zapomnieć nie sposób. Niewątpliwie takim wydarzeniem była II wojna światowa, której 70 rocznicę obchodzimy w tym roku. Dla każdego Polaka dzień 1 września 1939 roku jest datą tragiczną i pamiętną, bo właśnie wtedy hitlerowskie Niemcy napadły na Polskę i dla nas Polaków rozpoczęła się heroiczna walka z przeważającymi siłami wroga. Wojna ta przeobraziła się w wojnę światową, która odcisnęła swe piętno widoczne w wielu narodach do dzisiaj. Nie mniej bolesna jest też data 17 września 1939 r., kiedy to ówczesny nasz sąsiad – Związek Radziecki przyłączył się do agresji niemieckiej i zadał nam zdradziecki „cios w plecy”. Z okazji tamtych wrześniowych wydarzeń odbywają się w całej Polsce uroczystości upamiętniające to, co działo się na ziemiach polskich 70 lat temu.

     Ryckie obchody rozpoczęły się w sobotę - 12 września spotkaniem w „Pałacyku”, w którym uczestniczyli członkowie TPR, zainteresowani mieszkańcy oraz zaproszeni goście. Wśród przybyłych gości byli m. in.: Jarosław Żaczek – poseł na Sejm RP, Jerzy Gąska – Burmistrz Ryk, Jacek Welter – dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie, ksiądz kanonik Krzysztof Czyrka – proboszcz parafii Ryki, radni Rady Miejskiej w Rykach z przewodniczącym Krzysztofem Piątkiem na czele, kombatanci – świadkowie tamtych wydarzeń, prezesi stowarzyszeń i organizacji, a także dyrektorzy szkół, przedszkoli oraz placówek oświatowych z Gminy Ryki.

     Zebrani mogli obejrzeć dwie okolicznościowe wystawy. „Polskie podziemie niepodległościowe – Zaplute karły reakcji” – to tytuł pierwszej, którą zaprezentował dyrektor Oddziału IPN w Lublinie pan Jacek Welter. Natomiast drugą, – której inicjatorem i współorganizatorem było TPR – p.t. „Ofiary wojny i powojnia z Ryk i okolic” przedstawił młody historyk Jarosław Frąckiewicz z Towarzystwa Przyjaciół Stężycy.., który udostępnił wiele zebranych przez siebie materiałów dotyczących osób, które zginęły na naszym terenie, bądź stały się ofiarami wojny i okresu tuż po wojnie, a pochodziły z naszego regionu. Mimo tego, że niemożliwym było przedstawienie wszystkich ofiar, to zaprezentowane biogramy i fotografie zebrani obejrzeli z wielkim zainteresowaniem, a niektórzy odnajdywali wśród nich swoich bliskich, znajomych, sąsiadów.

     W czasie tego spotkania zaprezentowany został, przez Hannę Witek (panią prezes TPR) i Monikę Dąbrowską, okolicznościowy Biuletyn TPR i M-GCK w Rykach - wydany z okazji 70 rocznicy wybuchu II wojny światowej. Czasopismo ukazało się przy wsparciu i pod honorowym patronatem Burmistrza Ryk – Jerzego Gąski. Zamieszczono w nim wiele interesujących artykułów. Wspomnienia Władysławy i Bronisława Cieślów, Adeli Nosowskiej, Szczepana Jeżewskiego i Jana Jeżewskiego rysują nam obrazy Ryk przedwojennych, zdarzeń i sytuacji, jakie miały miejsce we wrześniu 1939 roku oraz w całym okresie wojny. O sytuacji ryckich Żydów w czasie okupacji dowiadujemy się z artykułu Barbary Kwiatkowskiej, który napisany został w oparciu o Księgi Pamięci ryckiej gminy żydowskiej. Ofiary wojny – podobnie, jak na wystawie – przybliża nam artykuł Jarosława Frąckiewicza. Armię Krajową i jej tradycje w rejonie Ryk opisuje Monika Dąbrowska., zaś informacje o Rykach i okolicy przedstawia Joanna Makulec, na podstawie „Kroniki 7-klasowej Szkoły Powszechnej w Rykach” – z prywatnego archiwum Ryszarda Makulca, długoletniego i cenionego nauczyciela historii w Rykach. Warto nie tylko przeczytać, ale również mieć w swej domowej biblioteczce ten biuletyn, który jest jeszcze dostępny w Miejsko-Gminnym Centrum Kultury. Należy nadmienić też, że temat II wojny światowej był podejmowany również na VI sesji popularnonaukowej Towarzystwa Przyjaciół Ryk „Znani – nieznani mieszkańcy Ryk i okolic”, która odbyła się 2 kwietnia br.

     Uroczyste spotkanie wieńczył interesujący i wzruszający program artystyczny, w którym młodzież szkolna oraz dorośli przedstawili patriotyczny montaż słowno-muzyczny poświęcony wydarzeniom II wojny światowej. Na początku Joanna Gąska emocjonująco wykonała piosenkę Jana Pietrzaka "Jest takie miejsce", następnie narratorka mówiła o nieustannej walce Polaków o zachowanie suwerenności i tożsamości narodowej Potem usłyszeliśmy strofy Władysława Bełzy, zaczynające się słowami:

Ojców naszych ziemio święta.
Ziemio wielkich cnót i czynów,
Tyś na wskroś jest przesiąknięta,
Krwią ofiarną twoich synów.

     Następnie mowa była o wybuchu wojny, o kampanii wrześniowej i wiersz Gałczyńskiego "Pieśń o żołnierzach z Westerplatte". I tak kolejne słowa o heroizmie polskiego żołnierza, o Katyniu, o tragizmie wojny, o Powstaniu Warszawskim, o Monte Cassino przeplatane były strofami poezji i śpiewem. Słyszeliśmy wiersze m.in. Jastruna, Urbana, Lechonia, Hemara, Brzechwy, Baczyńskiego. Była piosenka Jacka Kaczmarskiego o Katyniu i piosenka "Warszawo ma" wykonana na melodię żydowskiej pieśni „Miasteczko Bełz”. Całość kończyło chóralne wykonanie pieśni J. Pietrzaka "Żeby Polska była Polską". Ten montaż słowno-muzyczny opracowany i przygotowany został przez Joannę Majchrzak, a przedstawiony głównie przez uczniów Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 2 im. Jana Pawła II w Rykach, za co otrzymali zasłużone brawa. Część artystyczną zakończył występ dorosłej grupy Zespołu Tańca Ludowego Ryki, której soliści wykonali mazura, a cały zespół zaprezentował się w polonezie oraz w chodzonym, na melodię dumki.

     Kontynuacja sobotnich obchodów rocznicowych miała miejsce w ryckim kościele parafialnym pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela w niedzielę 13 września o godz. 12:00. Jej głównym punktem było odsłonięcie pamiątkowej tablicy ku czci tych, którzy poświęcili życie Bogu i Ojczyźnie. Tablica powstała z inicjatywy TPR, a jej fundatorem jest Burmistrz Ryk. We wszystkich działaniach wspierał i pomagał ks. Proboszcz Krzysztof Czyrka, a także były poseł na Sejm RP – Tadeusz Polański.

     Gospodarzem tych uroczystości był oczywiście proboszcz ks. Kanonik Krzysztof Czyrka, który w krótkim wstępie przypomniał m.in. o tym, że uroczystość obchodzona jest w dniu, który mieści się między datami 1 i 17 września, a obydwie te daty musimy pamiętać. Następnie okolicznościowe przemówienie wygłosił burmistrz Jerzy Gąska, który mówiąc o czasach wojny. m.in. powiedział: „... już w pierwszych dniach walki mieszkańcy naszego regionu odczuli skutki niemieckiej agresji, 2 września zbombardowany został Dęblin, a bomby na Ryki zrzucono 8 dni później. Mieszkańcy Ryk, tak jak całe społeczeństwo polskie podczas wojny, doświadczyli biedy, aresztowań, łapanek, wywózek na roboty przymusowe do Rzeszy i do obozów koncentracyjnych. Patrzyli, jak na ich oczach bestialsko traktowani są ich sąsiedzi – Żydzi ...” Wspomniał również o najbardziej znanej postaci z konspiracji na naszym terenie, jaką był Marian Bernaciak ps. Orlik. Podkreślił, że cześć i pamięć należy się wszystkim tym, którzy przelali krew za ojczyznę. Zebrani w ryckim kościele uczcili poległych minutą ciszy.

     Podniosłą częścią obchodów był okolicznościowy montaż słowno-muzyczny, ten sam który mogliśmy wysłuchać dzień wcześniej w „Pałacyku”. Pięknie wykonany montaż wywołał uczucia patriotyczne i wprowadził odpowiedni nastrój do kolejnego ważnego aktu uroczystości, jakim było odsłonięcie pamiątkowej tablicy. Dokonała tego pani Adela Nosowska, jeden ze świadków wydarzeń wojennych na terenie Ryk, w asyście Jarosława Żaczka – posła na Sejm RP oraz Komitetu Organizacyjnego Obchodów; Jerzego Gąski – Burmistrza Ryk, Krzysztofa Piątka – przewodniczącego Rady Miasta, Hanny Witek – prezes TPR, Zygmunta Grzechnika – wiceprezesa TPR, Bogumiły Porowskiej – dyrektor M-GCK. Uroczystego poświęcenia tablicy, która została wmurowana w wejściu do nawy głównej kościoła, dokonali: proboszcz ks. Kanonik Krzysztof Czyrka i ks. Prałat Stanisław Burzec.

Tablica zawiera wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, a pod nim motto:

Tam, ... gdzie wojna przynosi ból i śmierć niewinnych, potrzeba łaski miłosierdzia, która koi ludzkie umysły i serca – i rodzi pokój”
(Jan Paweł II, Łagiewniki 2002).

Niżej czytamy:
Pamięci Tym, którzy poświęcili życie
Bogu i Ojczyźnie
oraz pełni wdzięczności
Królowej Polski
za opiekę i odzyskanie wolności.
W 70 rocznicę pamiętnego września
Mieszkańcy Ziemi Ryckiej
2009

     Uwieńczeniem obchodów była uroczysta Msza św. w intencji ofiar II wojny światowej pochodzących z ziemi ryckiej, celebrowana przez ks. Kanonika, w asyście ks. Prałata. Uczestniczyło w niej wielu wiernych, wśród nich : dzieci, młodzież i świadkowie tamtych wojennych wydarzeń. Były również liczne poczty sztandarowe z naszego terenu. Msza św. była nie tylko aktem religijnym, ale również manifestacją patriotyczną. Na zakończenie ksiądz proboszcz podziękował gościom oraz wszystkim przybyłym na tę uroczystość.